Bahçıvan Grup
Ayşe Banu SALTUKBurçlarMAGAZİN

BURÇ NEDİR? Burçlar Tarihte Nasıl Ortaya Çıkmıştır?

Burç, insanın doğum anında güneşin hangi pozisyonda olduğunu gösteren gökyüzünün sembolik adıdır. Doğdunuz anda güneşin yoğun ışığı olmasaydı siz, direk burcunuzu görecektiniz. Burçlar takım yıldızıdır. 360 derecelik yarım tam daire şeklinde olup, yaklaşık 30’ar dereceli 12 bölümdür.

Sıralamada Koç ilk burçtur. Bunun nedeni ilkbahar noktasında bulunmasıdır. Takvimimiz 4 önemli döngüyü kabul etmektedir; ilkbahar, yaz, sonbahar, kış. Bunların her biri ekinokstur. Ekinokslar bir yılı dörde böler ve her birinde üçer burcun bulunduğu, dört farklı yapı ile karşılaşırız. Her üç burç mevsimlerin döngülerini taşır.

Burçla ilgili en erken ta­rihî bilgilere, Sümerler’e ait çivi yazılı metinlerde rastlan­maktadır. Bununla birlikte, Ön Asya’da buna ait sistemli bilgiler, milâttan ön­ce II. binyıldan itibaren yazılan Akkadca, Elamca ve Hititçe metinlerde göze çarpmaktadır. Ninova’da Asurlular’a ait kral kütüphanesinde ele geçi­rilen metinler, Tanrı Marduk’un yörün­geyi nasıl on iki burca böldüğünü anla­tır. Ancak milâttan önce I. binyıldan iti­baren tam olarak ele geçen Asur-Bâbil burç isimleri şöyledir:

Kusarikku (Koç),

Alpu (Boğa),

Tuâmu rabûti (İkizler),

Pulukku (Yengeç olmalı),

Arû (Aslan),

Sim (Başak),

Zibânitu (Pençe, tam bilinmiyor),

Akrabu (Akrep),

Qastu (Ok),

Saha (Keçi, tam bilinmiyor),

Kâ (Kova ol­malı),

Nunu (Balık).

Daha erken devirlere ait metinlerde, adları tam olarak tespit edilemeyen bu burçların yılın belli dö­nemlerinde sabit bir yörünge boyunca hareket ettiğine ve bu hareketlerinin yeryüzündeki hayatı etkilediğine inanı­lırdı.

Mezopotamya geleneğinde, gök ci­simlerinin tanrı olarak kabul edilmesi ile bu inanç arasında yakın bir ilişki mev­cuttur. Buna göre, insanlar hangi bur­cun altında doğarlarsa o burcun tanrı­sının etkisi ve himayesinde olurlardı. Meselâ Akrep döneminde doğanlar, en kızgın ilâhların hâkimiyetinde oldukları için tehlikeli insanlardı. Boğa dönemin­de doğanlar ise savaş tanrılarının hima­yesinde bulunduklarından iyi birer sa­vaşçı özelliği taşırlardı. Mısır’da Helenis­tik döneme kadar burçlarla ilgili her­hangi bir kayda rastlanmamış, orta kral­lık döneminde ise “dekan” adı verilen değişik bir burç sistemi ortaya çıkmıştır.

Yörüngenin burçlara bölünmesine ait ilk net bilgilerse Ortaçağ’a ait Se­fer Yesirah adlı bir kitapta ortaya çık­mıştır. Buna göre İbranî literatüründeki on iki burcun adı şöyledir:

Taleh (Koç), Shor (Boğa), Te’omim (İkizler), Sartaz (Yen­geç), Aryeh (Aslan), Betullah (Başak), Moznayim (Terazi), Akrav (Akrep), Keshet (Yay), Gedi (Oğlak). Deli (Kova). Dağım (Balık). Bu burçların karşılık geldiği zaman dilim­leri bugün kabul edilen sıranın aynıdır.

İnsanın belli bir burç altında doğ­duğuna ve herkesin bir semavî bedeni­nin bulunduğuna inanırlardı. Herkesin kendisini etkileyen bir yıldızı vardı. Aynı burç altında doğanlar mane­vî açıdan akraba sayılırlardı. Yine bu te­lakkiye göre her burç belli bir olayı sem­bolize ediyordu. Meselâ yaratılış sırasın­daki aydınlığı Koç, karanlığı Boğa, sek­si İkizler, evliliği Başak, insanı ise Yen­geç burcu sembolize etmekteydi. Burç­lar oluşturdukları dört elemana (hava, su, ateş, toprak) göre de üçerli gruplara ayrılırdı. Meselâ Balık, Akrep ve Yengeç su elemanını oluşturmaktaydı. Burçlar insanları etkilemek üzere kehanetlerde de kullanılabiliyordu.

Grek dünyasında burçlara ilk defa te­mas eden Homeros’tur.  Grekler’de kullanılan ve çoğu hay­vanlara ait olan burç adları geleneksel olarak atfe­dilir. Bugün kullanıldığı şekliyle on iki burç adı ise Latin literatüründe ortaya çıkmıştır. On iki burç, on iki “hâne” oluşturmak­tadır. Buna göre;

Koç burcu be­den ve kişiliği,

Boğa zenginliği,

İkizler bilgi ve ifade gücünü,

Yengeç sadakati, dehayı ve merak güdüsünü,

Aslan soy, zevk ve hayalciliği,

Başak sağlığı ve gö­rev bilincini,

Terazi evlilik ve ortaklık duy­gusunu,

Akrep yeniden doğum ve ölümü,

Yay ideolojiyi ve başka ülkelere merakı,

Oğlak meslek ve statüyü,

Kova umut ve dostluğu,

Balık sınırlama ve kuşatma güdüsünü etkiliyordu.

Bugün hala doğduğunuz andaki güneşin pozisyonu burcunuz olarak kabul edilmektedir. İnsanlığın geçirdiği evrim burçların ifadelerini geliştirmiştir.

Yıldızlar sizi yanıltmaz, yol gösterir.

Ayşe Banu SALTUK

Sorular ve yorumlarınızı sayfanın altındaki iletişim kutusundan bize kolayca iletebilirsiniz.

Sitemize e-posta ile kayıt olarak bildirim alabilir, yeni yayınlanan makaleleri e-posta hesabınızdan takip edebilirsiniz.

Yazar: Aysesaltuk68@gmail.com

Editör: editor@objedergi.com

İlgili Makaleler

İçeriğe yorumunuzu yazabilirsiniz.

Başa dön tuşu
%d blogcu bunu beğendi: